forumi yn
 
HomePortalFAQSearchMemberlistUsergroupsRegisterLog in

Share | 
 

 LĖVIZJA E MALEVE

View previous topic View next topic Go down 
AuthorMessage
Bujari-Elhati
Admin
avatar

Posts : 90
Join date : 2008-04-08

PostSubject: LĖVIZJA E MALEVE   Sat Apr 26, 2008 2:23 pm

LĖVIZJA E MALEVE

Nė njė ajet tjetėr,na bėhet e ditur se malet nuk janė tė lėvizshėm, ashtu siē mund tė na duket,por ato janė nė lėvizje tė vazhdueshme.

”Kur i sheh malet,mendon se ato janė tė palėvizshėm, ndėrsa ato lėvizin si retė...”(En-Neml 88)

Kjo lėvizje e maleve ndodh si pasojė e lėvizjes sė kores sė Tokės,mbi tė cilėn ato janė vendosur.Korja e Tokės ‘noton ’ mbi shtresėn e mantelit,,e cila ėshtė mė e dendur.Ishte fillimi i shekullit XX kur,pėr herė tė parė nė histori, njė shkencėtar gjerman me emrin Alfred Wegener deklaroi se kontinentet kanė qenė tė bashkuara nė kohėn e krijimit tė tokės,por mė pas u
zhvendosėn nė drejtime tė ndryshme dhe u ndanė,duke u larguar shumė larg njėri-tjetrit.
Gjeologėt kuptuan se Wegener kishte tė drejtė vetėm nė vitin 1980,pra pesėdhjetė vjet pas vdekjes sė tij.Sipas fjalės sė Wegener nė njė artikull tė publikuar nė vitin 1915,bl****t masive tė tokės u bashkuan sė bashku rreth 500 milionė vjet mė parė, duke formuar Pangaean,e cila gjendej nė Polin e Jugut.
Afėrsisht 180 milionė vjet mė parė,Pangaea u nda nė dy pjesė,tė cilat u zhvendosėn nė drejtime tė ndryshme.Njė prej kėtyre kontinenteve gjigande ishte Gondwana ,e cila pėrfshinte Afrikėn,Australinė,Antarktidėn dhe Indinė.E dyta ishte Laurasia ,e cila pėrfshinte Evropėn,Amerikėn e Veriut dhe Azinė pėrveē Indisė.Njėqind e pesėdhjetė milionė vjet pas kėsaj ndarjeje, Gondwana dhe Laurasia u ndanė nė pjesė mė tė vogla.
Kėto kontinente,tė cilat u shfaqėn pas ndarjes sė Pangaeas, janė
spostuar mbi sipėrfaqen e Tokės disa centimetra ēdo vit, duke shkaktuar ndryshime nė pėrqindjen e tokės dhe detit.
Kjo lėvizje u zbulua si rezultat i kėrkimeve gjeologjike tė kryera nė
fillim tė shekullit XX.Lėvizja e kores sė Tokės ėshtė shpjeguar nga
shkencėtarėt si mė poshtė:
“Korja dhe pjesa e sipėrme e mantelit,me njė trashėsi 100 km, janė tė ndara nė segmente tė quajtura shtresa.Gjenden gjashtė shtresa tė mėdha dhe disa shtresa tė vogla. Sipas teorisė tė quajtur “tektonika e shtresave ”,kėto shtresa lėvizin nė Tokė, duke mbajtur me vete “dyshemenė ” e kontinenteve dhe
oqeaneve. Lėvizja e kontinenteve ėshtė llogaritur tė jetė 1-5 cm nė vit.Gjatė kohės qė shtresat vazhdojnė tė lėvizin,ato realizojnė njė ndryshim tė vogėl nė gjeografinė e Tokės.Pėr shembull,ēdo vit Oqeani Atlantik bėhet pak mė i gjerė.”
Nė Kuran ėshtė pėrmendur “lėvizja e maleve ”.Sot,shkencėtarėt
bashkėkohorė pėr kėtė lėvizje pėrdorin termin “lėvizja kontinentale.”
Ėshtė e padiskutueshme qė kjo ėshtė njė prej mrekullive tė Kuranit, pasi ky argument shkencor u zbulua vetėm kohėt e fundit nga shkencėtarėt.
__________________
Back to top Go down
View user profile http://bujari-elhati.forum3.info
 
LĖVIZJA E MALEVE
View previous topic View next topic Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
Bujari-Elhati :: Bujari-Elhati.forum3.info-Diskutime Shoqrore :: Shkenc-
Jump to: